Aðalfundur 2021

Aðlfundur felagsins fyri 2019, sum skuldi havt verið 8. mars 2020, og aðalfundur felagsins fyri 2020, verða hildnir í Sólarmagni sunnudagin 5. september 2021 kl. 16.

Á skránni er formansfrágreiðing, roknskapargóðkenning, nevndarval, formans- og næstformansval, ásetan av limagjaldi og ymiskt.

Nevndin


Í nevndini í Sólarmagni eru: John Dalsgarð, formaður, Teitur Heindriksson, næstformaður, Tóki G. Dalsgarð, skrivari, Eyðfinnur í Búðini, kassameistari og Dánjal Petur Jensen nevndarlimur. Eykalimir eru Hjørdis Heindriksdóttir og Eliesar Rubeksen.

Fornfrøðilig rundvísing niðri á Bakka

Í sambandi við tær fornfrøðiligu rannsóknirnar, sum eru gjørdar av útgrevstrinum niðri á Bakka á Velbastað, bjóðaði Tjóðsavnið limum í Sólarmagni eina sonevnda rundvísing í útgrevstrinum, har fornfrøðingarnir, við Helga Michelsen savnsvørði á odda, greiddu frá mongum av tí, sum tey høvdu funnið og skrásett síðan rannsóknararbeiðið byrjaði í 2014.

Spurningur kann av sonnum verða settur við, hví hesar rannsóknir ikki eru framdar fyrr. Svarini eru helst fleiri: Framkomin tøkni lættir munandi um arbeiðið, og kann fyri rættiliga vist siga, um okkurt áhugavert undir mold er at fara eftir. Serliga verður her hugsað um eitthvørt mannaskapt, ella okkurt, sum er komið at liggja har av mannaávum, er at finna.

Eisini verður staðið, har grivið verður niðri á Bakka – ella niðri á Kirkjugarðsfløtti, sum tað verður nevnt í staðanavnasavninum hjá Sólarmagni, sum Jóannes Danielsen í Búðini tók stig til at fara undir at savna í 1912 – mett at vera fyri so stórari náttúruoyðing frá sjónum, at umráðandi er at fáa rannsóknirnar gjørdar, fyrr heldur enn seinni.

Mánadagin 13. juli høvdu limir í Sólarmagni á Velbastað og Kirkjubø høvi at verða kunnaðir nærri um rannsóknirnar niðri á Bakka. 35 limir høvdu boðað frá luttøku, so neyðugt var at hava tvær rundvísingar, ið hvør vardi í umleið ein tíma.

Til ber at siga, at søgan endurtekur seg, tí tað var í sínari tíð – longu í 1898 – at ungmannafelagið Sólarmagn fekk í lag at seta á stovn eina forngripagoymslu í Føroyum, sum í dag er Tjóðsavnið, og er ein av okkara týdningarmiklu almennu mentanarstovnum.

Útsýni frá Á oman á Bakka.

Á Velbastað hava fólk altíð vitað um gamla kirkjugarðin niðri á Bakka, men tað hevur ongantíð verið møguligt at sagt við vissu, hvussu gamal hesin kirkjugarður mundi vera. Søgan um kirkjugarðin niðri á Bakka hevur vanliga verið sett í samband við svartdeyða, sum herjaði í Føroyum umleið 1350 og legði nógvar búsetingar oydnar.

Rannsóknirnar niðri á Bakka stuðla uppundir, at búseting hevur verið á staðnum longu fyrst í landnámstíðini, t.e. onkuntíð í tíðarskeiðinum 765-905, ella longu áðrenn tað. Funnin eru brend byggkorn undir einum av grundarsteinunum í einari lítlari grótkirkju ella bønhúsi, sum hevur staðið miðskeiðis í kirkjugarðinum.

Á myndini síggjast grundarsteinarnir undir lítlu kirkjuni ella bønhúsinum.

Tað ber ikki til at siga enn við vissu, um kirkjan kann vera frá sama tíðarskeiði ella nakað seinni. Møguliga fæst nærri at vita um hetta, tá farið verður undir at grava í og undir kirkjugólvinum. Tó eru ábendingar um, at kirkjan ella bønhúsið hevur verið har tíðliga í landnámstíðini, tí nakrir fornlutir, sum eru funnir í kirkjugarðinum – ein hálvur myntur, sum er sligin í Chester í Onglandi í árunum 910-915, og ein gyltur fingurringur, sum helst hevur sín uppruna á evropeiska meginlandinum – bera boð um hetta. Hetta fortelur, at handilssamband og møguliga annað samskifti hevur verið millum Føroyar og bretsku oyggjarnar um hetta mundi.

Rannsóknirnar niðri á Bakka á Velbastað eru av á hesum sinni, men verða væntandi tiknar upp aftur næsta summar. Helgi Michelsen savnsvørður sigur, at útgrevsturin verður gjørdur í tann mun fígging er til tað, og higartil hevur Tjóðsavnið fíggjað arbeiðið av vanliga rakstrinum og teirri árligu játtanini, ið savnið fær á løgtingsfíggjarlógini. Tað stóra arbeiðið liggur í at gera alt tilfar av týdningi, ið funnið verður, greitt til greiningar og tulkingar, eitt nú við at skilja lívrunnið tilfar frá tí mineralska, fyri at fáa tíðarfestingar gjørdar so neyvar sum til ber, og betur at undirbyggja møguligar tulkingar av tí, sum funnið verður fram til.

Helgi Michelsen savnsvørður á Tjóðsavninum greiðir frá útgrevstrinum.

Útseta tiltøkini til seinni í ár

Nógvu og greiðu fráboðanirnar frá heilsumyndugleikunum um covid-19-smittuvandan hava fingið okkum í nevndini í Sólarmagni at útseta tey bæði tiltøkini, ið vit høvdu sett á skrá sunnudagin 8. mars (aðalfundurin) og 10. mars (125 ára haldið) til seinnni í ár.
Nevndin

Í dans

orð: John Davidsen

Nú gerast kvøldini myrk og long,
ov lítið eg dugi at spinna.
Heima har gerst mær stovan ov trong,
hvar skal eg mær stuttleika finna?
Frægast man vera at fara í dans.
Heimalambið er har, eg gevi tí ans,
og í Klubbanum hittist mangt par,
har man finnast eitt hvørt vakurt fyri mær.

So klæði eg meg í mín stutta stakk,
sum neyvan til knýggja man røkka,
silkisokkar og skógvar av lakk,
sum brádliga sundur munnu støkka.
Ja, skjótt er at greiða mítt dreingjahár,
so klíni eg smyrsul upp á kissusár,
so er daman í galla og fjong,
nú bert tørvar mær ein heimalambsdrong.

Mót’ Klubbanum seti eg mína kós,
har jazzbanda dreingirnir grenja.
O, gævi eg fann mær ein fittan matrós,
sum eg út í dansin kann venja.
Treystliga stígi eg um Klubbans gátt,
eg veit, at eg fái eina stuttliga nátt,
nú eg síggi ein danskan korporal,
hann skal vera í kvøld mítt høvuðsmál.

Við blíðum eygum og bros á kinn
eg tíðum á hann man leita.
Vakrari drongi í hold og skinn
tú leingi eftir skalt leita.
Hann hyggur og hann brosar yvir móti mær,
hann kennir, at eg havi hug á sær,
og so trínur hann fram, ger eitt bukk:
“Må jeg be’ om en dans, frøken smuk”.

Til jassbanda streingir vit fara á flog
og fram eftir gólvinum reika,
og eyguni hittast og bera boð,
at hart í hjørtum man leika.
Hann lýður mær í oyrað: “Vi ta’r os en tur,
her bliver så trangt som i et fangebur”,
og úr Klubbanum hvørva vit brátt,
nú fyrst byrjar hin stuttliga nátt.

So vinarliga hond í hond
vit undan fólkinum renna,
og steðga forpøst har yviri við strond,
har eingin okkum man kenna.
Og mánin hann sknínur yvir Nólsoyarfjørð,
hann skínur og dandar, so vit verða ør,
og teir knappar, teir skína sum gull,
ja, av elskhug eg verði so full.

Eg kvøði ei meira um hesa nátt,
eg livdi jú fleiri slíkar.
Er drongurin fittur og veðrið gott,
so alt eftir vild seg líkar.
Ja, hugurin er góður, av besta slag,
um teir koma aftur ella fara avstað.
Men tá vit ikki longur fáa drong,
ja, so fara vit allar undir kong.